Anne-Marie Chiramberro, San Frantziskoko euskal amerikarrarekin elkarrizketa

Anne-Marie Chiramberro Hella Basque blogaren egilea da. Duela urtebete ekin zion, ingelesez, AEBko euskal jatorriko gazteei buruz idazteari. Dantzak, ohiturak, belaunaldien arteko talka, patxadaz baina askorik ezkutatu gabe jaurti ditu. Euskal Herrian emandako egun batzuk probrestuta egin genion elkarrizketa. Arreta ematen du nortasuna ulertzeko era desberdin eta indartsu horrek. Alde batetik, bertatik joan ziren gurasoak baina urrunago dauka Euskal Herria, kulturaz, bizipenez. Baina ingelesa geroz eta gehiago zabaltzeak eta internetek hurbildu ere egiten dute, Ozeanoren alde banatara bizi diren euskal herritarrak.

Udagoienerako eleberria argitaratzekotan da. Eta iruditu zait, interes berezia izan dezakeela institutuetan: zer hurbilagorik ingelesa ikasteko, euskal amerikar gazte batzuen abenturak baino?

Entrevista con la vascoamericana de San Francisco Anne-Marie Chiramberro

Anne-Marie es la autora del blog Hella Basque. Comenzó hace un año a escribir en inglés sobre la comunidad vascas en Estados Unidos, especialmente sobre los jóvenes de la diáspora. Danzas, tradiciones, festivales, pero también otros temas como los conflictos generacionales, las discusiones, etc. casi siempre en tono de humor. Aprovechamos su visita a Euskal Herria para realizar esta entrevista. Lo cierto es que llama la atención su manera de entender la identidad, tan diferente y a la vez tan vehemente. Por un lado, la distancia con el país del que se marcharon sus padres es mayor, tanto culturalmente como en su proximidad real con la familia, los amigos o la realidad local. Pero por otro lado, es evidente que es entre los jóvenes vascos de Euskal Herria donde más inglés se habla, e internet asimismo ha facilitado las comunicaciones, hasta el punto de que los jóvenes vascos se pueden aproximar fácilmente pese a vivir a miles de kilómetros de distancia.

Anne-Marie nos cuenta que piensa publicar una novela en septiembre. Y nos ha parecido que podría ser especialmente interesante en los institutos: ¿qué mejor texto para aprender inglés, que las aventuras de unos jóvenes vascoamericanos?

Erdara atzera

Katalanak aurrera egiteko, gaztelania atzerarazi behar da». Albert Pla i Nualart Avui-ko edizio buruari irakurri berri diogu ARGIAn, beste perla honekin batera: «Biolentzia politikotik baino ezin daitezke defendatu hizkuntzak». Badakit zeinen gogaituta dauden katalan asko beraiek hizkuntza normalizatuta daukatela entzuteaz, zergatik eta, Europako beste edozein hizkuntza gutxitu baino tinkoago dihardutelako. Eta, hala ere, gaztelaniaren presiopean, eta sarri normalizatuta dagoen ustean, atzerantz zenbait esparrutan, hirietako erabileran eta abar. Ustezko baldintza ezin hobeetan ere, elebitasunak handienaren alde egiten du, azken batean.

Eta ondorioa argia da, Pla i Nualarten arabera: «Ofizialki elebakarrak izatea (...) nik ez diot hori egin behar denik, nik esaten dut hori egin behar dela katalana salbatu nahi bada. Ezin dena da jendea engainatu». Onartzen du gatazka dakarrela horrek, baina argi dauka hori ezean katalanarenak egin duela: «Ez litzateke mundua akabatuko. Baina gezurrik ez, mesedez. Ezin gara elkarri xaboi ematen ibili, ze ondo gauden».

Zure hizkuntza nagusitzeak zure hizkuntza garatzen uzten ez dizunaren kontura behar du. Hizkuntzak galtzen dira hiztunek hura ordezkatzen dutelako. Horretarako aldarrikatzen du elebakartasuna katalanak, baina gero ezin bat etorri: Estatu propioarena utopiko samarra baita. Estatu propioa ofizialtasun elebakarra bezain utopikoa da, baina hura da ezinbestekoa hizkuntza normalduko bada. Estatua ez da aski, baina estaturik gabe, jai.

Bestelako ikuspegia dugu sarri Euskal Herrian. Ezker abertzaleak berak ere, Euskal Herriko hirugarren hizkuntza ikastearen garrantzia nabarmendu ei du berriki: nazio gisa indartzeko, euskararen oinarrizko lekuaz gain, hegoaldean frantsesa eta iparrean espainola ere ikasi beharra. Eta ni ezezkoan; euskaraz ezin badut, Baionako erdaldunarekin ingelesez egin nahi dudala. Are Bilbokoarekin ere.